W przestrzeni dawnego szpitala, budynku II Kliniki Chorób Wewnętrznych U.J. na ul. Kopernika 15, artyści znaleźli schronienie dla swoich obsesji, pasji i kreacji. Klucze do wskrzeszonych przez nich światów ukryte są w skrupulatnie gromadzonych zbiorach przedmiotów i obrazów, przywoływanych w instalacjach, fotografiach,multimediach, rysunkach czy też malarstwie. Na osobiste kolekcje autorów składają się ulotne chwile wydobyte z labiryntów pamięci, zarówno te wzniosłe, wyjątkowe, jak i zwykłe, składające się na prozę życia, naznaczone cierpieniem oraz chorobą. To także kadry dostrzeżone czasem tylko kątem oka, rzeczy znalezione na śmietniku, podniszczone przedmioty, pamiątki. Wszystkie zostały umownie skatalogowane w poszczególnych pracach. Subiektywna decyzja autorów decydowała o ich wartości, zmieniała odpady w bezcenne tworzywo dla artystycznych działań. Jak pisał Walter Benjamin, kolekcjoner nie tyle gromadzi przedmioty, ile buduje z nich osobiste uniwersum. Wyrywa je z ich pierwotnego obiegu i pozbawia wcześniejszej funkcji, tworząc z nich nowe układy znaczeń. W tym sensie przestrzeń dawnego szpitala staje się rozszerzoną metaforą kolekcji. Miejscem, gdzie rzeczy zostają na nowo opisane, zinterpretowane i włączone w inną narrację.

Przywołując swoje wizje, niektórzy wyabstrahowali cenne dla nich przedmioty niczym relikwie, inni sprofanowali je pomijając materialną wartość i poddając recyklingowi. Wykorzystane przez artystów przedmioty można podzielić na emocjonalne pamiątki, związane z różnymi etapami życia i przypadkowo odnalezione obiekty, które stają się punktem wyjścia do twórczych poszukiwań. Hipotetyczne rozwiązania tych detektywistycznych zagadek można próbować odnaleźć w dziełach. Niepozorny, mały detal wytycza w nich tory wspomnień, a dotyk czy spojrzenie, niczym proustowska magdalenka otwiera nieskończone przestrzenie wyobraźni, mistyfikacji oraz pola dla eksperymentu.

Do pokazu dołączone zostały także m.in. grafiki Józefa Gielniaka z II połowy XX wieku, z prywatnej kolekcji sztuki. Twórczość artysty silnie powiązana jest z chorobą i murami sanatorium przeciwgruźliczego Bukowiec w Kowarch na Dolnym Śląsku. Zaproszeni do wystawy współcześni twórcy oraz inicjatorzy wydarzenia — zespół Sztuka, architektura, człowiek – odnieśli się także do kontekstu miejsca ekspozycji, naznaczonego śladami przeszłości. W przedmiotach i murach zapisany jest przecież ślad życia człowieka, a wrażliwość artysty pozwala odczytać z nich wyjątkowe narracje, a także zapisać nowe, kolejne warstwy historii.

Szpital to miejsce graniczne. Przestrzeń zawieszenia między chorobą a zdrowiem, obecnością a nieobecnością, nadzieją i stratą. To także archiwum ludzkich historii. Zapisanych w murach, przedmiotach, procedurach, dokumentacji. W kontekście wystawy Kolekcje wspomnień dawny szpital staje się metaforą pamięci: miejsca, w którym przechowywane są doświadczenia kruche, bolesne, często wyparte. Artyści wchodzą w dialog z tą przestrzenią, traktując ją nie jako neutralne tło, lecz jako aktywnego uczestnika narracji. Ich prace rezonują z historią miejsca: dotykają tematu cielesności, przemijania, rekonwalescencji i rekonstrukcji. W ten sposób kontekst architektoniczny nie jest jedynie scenografią – staje się współautorem wystawy.

Recalling their visions, some of the artists abstracted objects precious to them like relics, while others desecrated them, disregarding their material value and recycling them. The objects used by the artists can be divided into emotional mementos, connected to various stages of life, and accidentally discovered objects, which become the starting point for creative exploration. Hypothetical solutions to these detective puzzles can be sought in the works. An inconspicuous, small detail traces the paths of memories, while a touch or a glance, like a Proustian madeleine, opens up endless spaces of imagination, mystification, and experimentation.

The show also includes Józef Gielniak’s graphic works from the second half of the 20th century, from a private art collection. The artist’s work is strongly connected to the disease and the walls of the Bukowiec tuberculosis sanatorium in Kowary, Lower Silesia. The contemporary artists invited to the exhibition and the event’s initiators – the Art, architecture, human team – also addressed the context of the exhibition space, marked by traces of the past. After all, objects and walls bear the imprint of human life, and the artist’s sensitivity allows us to decipher unique narratives from them and record new, successive layers of history.

The hospital is a liminal place. A space suspended between illness and health, presence and absence, hope and loss. It is also an archive of human stories, recorded in walls, objects, procedures, and documentation. In the context of the „Collections of memories” exhibition, the former hospital becomes a metaphor for memory: a place where fragile, painful, and often repressed experiences are stored. The artists enter into dialogue with this space, treating it not as a neutral backdrop but as an active participant in the narrative. Their works resonate with the history of the place: they touch on themes of corporeality, transience, recovery, and reconstruction. In this way, the architectural context is not merely a set design – it becomes the co-author of the exhibition.

Przestrzeń w budynku byłego szpitala na ul. Kopernika 15, dostępna dzięki współpracy z Krakowskim Biurem Festiwalowym.

https://ws.uken.krakow.pl
https://iszd.uken.krakow.pl https://www.facebook.com/ArtAndDesignUKEN/
https://www.facebook.com/profile.php?id=100063606999587&sk=about